Massó paso a paso, quen non se entera é por que non quere
MASSÓ: UN EXEMPLO DA LOITA DO POBO CONTRA O CAPITAL
De monstruosidades urbanísticas e ilegalidades temos unha morea de exemplos na costa galega, pero semella o conflito de Cangas un caso particular. Un caso simbólico non só polo que a antiga factoria representa, mais tamén por vir acompañada dunha resposta insólita na súa forza e continuidade: a loita veciñal, seria e firme, que conseguiu botar ó alcalde e para-los planos do PXOM, exemplificando como o pobo pode toma-lo poder real. En que punto se atopa hoxe a resolución do conflito?
Habemus alternativa
A meirande parte dos medios non se fixo eco, pero as novas mobilizacións veciñais fronte á inminente envestida de Marina Atlántica xa comezaron. Por iso, hai uns días espertamos co desmantelamento do valado das obras do porto deportivo e da aparición dunha rechamante pintada contraria ó proxecto no peirao da Baleeira. E para un medio que recolle a nova (Diario de Pontevedra) tilda as accións como “actos bandálicos”. Onde se mirou semellante ineficacia informativa! Isto é devolvernos o que nos pertence, as vistas o mar. Actos bandálicos son rompe-lo inmobiliario público logo de facer botellón, e non o intento de preserva-lo noso entorno e non deixar vender terreo público ó mellor postor. Amais, todo sexa dito, ó parecer ese valado non foi colocado co permiso do Concello (si, xa sabemos que se facía falla as poñía o mesmo Sotelito), cando menos, non pola vía correspondente, é dicir, pedindo o permiso necesario.
Cambiando xa de tercio…, os cangueiros acabamos de coñecer por extenso o Estudo de Usos Públicos e Sociais para a Recuperación Natural e Patrimonial do Ámbito do Salgueirón efectuado, por encargo da Concellería de Urbanismo, por A Oitava Illa. A acollida foi moi positiva e queda aberta á crítica, por mínima que sexa, e ás modificacións que a cidadanía considere pertinentes. Verdadeiramente, este traballo convence e cumpría, máis ca en ningún outro momento, poñer outra alternativa enriba da mesa para evitar ve-la área marítimo-terrestre da contorna de Massó abocada á desfeita e á barbarie urbanística. Ata o de agora só coñeciámo-lo proxecto de Marina Atlántica e Caixanova que, a estas alturas, tamén sabemos o que significa (centro comercial, macro-urbanización e hotel a pé de costa, porto deportivo de dimensións descomunais, desaparición do último reduto forestal no núcleo urbano…).
Cunha filosofía radicalmente oposta, o traballo feito a instancias de Mariano Abalo xorde como unha reacción perante a inoperancia da Autoridade Portuaria que insiste en permiti-la instalación do porto deportivo aínda sabendo as ilegalidades que conleva de efectuárense os plans que para Cangas vén trae-lo señor Ubaldino Rodríguez Bello. Ás autoridades semella
non importárlle-la media ducia de denuncias interpostas e o contencioso que ten aberto a Confraría de Pescadores San Xosé.
A nova proposta pretende ser un punto de partida a ter moi en conta na redacción do PXOM, por iso é mester que sexa aceptada baixo consenso por todo o tecido asociativo así se leve ó Consello Sectorial de Urbanismo.
Cómpre, tamén, poñer ás forzas políticas do PSOE e BNG ó rego para que deixen de se situar do lado dos especuladores cos que as súas cúpulas teñen, indubidablemente, tanta relación e tanto compromiso. Nembargantes, lembrémo-las palabras de Quintana nun mitin celebrado no Auditorio Municipal co gallo dos comicios nacionais do 2005. Daquela prometera que, dechegaren á Xunta, o proxecto de Foster non se levaría a cabo. Ben, agora o Bloque está na Xunta xunto co PSOE e non só non miramos que se impida, senón que a defenden cando non a abandeiran. Precisamente por iso non resultou rechamante que, na presentación do estudo da Oitava Illa para os partidos celebrado no Concello hai unhas semanas, os concelleiros do BNG e mesmo a alcaldesa (cuxo parecido con Ana Botella vai máis aló do físico) non deixaban de preguntarlle ós técnicos polo porto deportivo. Parecían indignados por non esta-lo porto recollido na proposta de Urbanismo se xa estaba concedido pola Autoridade Portuaria.
Mentres uns andan nestas, outros prepáranse e organízanse para continua-la resistencia e incidir de xeito decisivo no momento decisivo e definitorio que estamos vivindo para o futuro da nosa vila. Por iso, perante o recente anuncio de Marina Atlántica de retoma-las obras (con ou sen moratoria), os veciños xa se están a mobilizar. De aí o desmantelamento do valado das obras, protagonizado por uns descoñecidos e a aparición dunha ben visible pintada contraria á execución do porto feita no peirao da Baleeira. Tamén, o Foro Social xa anunciou que incidiría na paralización forzosa ó tempo que xestiona a través de canles burocráticas e xudiciais. Este reagrupameto de colectivos (no que se inxire a priori o BNG) a prol da preservación patrimonial e natural así como do urbanismo racional, xa fixo público o seu visto e prace á proposta de Abalo saudando este xeito de entende-la planificación urbana, que é propia dos lugares máis avanzados e non da escoura marbellí na que nos queren converter.
FECIMO “se desmiembra”
Os de Fecimo chanchullando (como non) con Caixanova…
Benvida sexa. A resistencia á marbellización do Salgueirón está outra vez de noraboa xa que imos falar dun apoio que para nada se agardaba. A nova ten que ver cun dos tentáculos (outros serían asociacións de veciños como Daravelo, agrupacións paralelas como a de “Mulleres Progresistas” ou mesmo un dos dous sectores preponderantes na Confraría de Pescadores de Cangas) máis consolidados e mellor asentados que ten o PP e os intereses da patronal na nosa vila en toda a Terra de Morrazo.
Agora referirémonos a FECIMO, o ente asociativo que aglutina a unha parte importante do sector comercial, que acaba de sofrer unha curiosa insurrección interna por parte dalgúns membros ó ollar con desconfianza a implantación dun hipotético centro comercial na área de Massó.
Perante a inminente redacción do novo PXOM, varios comerciantes, dos que algún xa se deu de baixa na Federación de Comerciantes e Industriais do Morrazo, están en alerta e arestora comezaron a laboriosa tarefa de movilizar a outros compañeiros do sector fronte á nefasta repercusión que tería a colocación dun centro comercial desa envergadura na nosa vila. Este “amotinamento” non é para nada gratuíto dado que moitas economías familiares quedarían maltreitas. E o que resulta curioso é que non sexa todo o tecido comercial o que se posicione en contra, de termos en conta que moi poucos serán os beneficiarios que opten a instalaren os seus negocios no devandito centro comercial. Posiblemente, eses poucos afortunados estarán vinculados, dalgunha forma, á directiva de FECIMO (Foto “Marcial”, Mínimas,…) ou a accionistas como Frigoríficos del Morrazo (Plus Marca,…).
A convulsión creada polo sector discordante é tal que xa pensan en acudiren constituíndo unha nova asociación ó Consello Sectorial de Urbanismo que se celebrará o 7 de novembro ás 19:30 no salón de plenos do Concello. E mesmo están a barallar propostas alternativas de actuacións a desenvolver na antiga fábrica de Massó para evitar unhas instalacións que fagan perigar o pequeno comercio cangueiro. Temos datos que corroboran que esta facción descontenta coa directiva está a manter xuntanzas fóra de FECIMO para se organizar e están, tamén, a manifestar abertamente o seu rexeitamento pola descriminación que sofren dentro da asociación comarcal por manter unha postura contraria a converter Massó nunha vasta área de servizos. Estas persoas tamén denuncian, e iso xa o viñamos anunciando nesta páxina, a pouca cooperación por parte de partidos como o BNG que nos fan pensar novamente que estes partidos seguen sen desbotar o vello PXOM, polo que se mira. O certo é que dende a alcaldía impediuse a celebración desas xuntanzas no consistorio (na casa do pobo). Pero o colectivo, denantes de caír no catastrofismo, xa procurou un lugar para reunirse que, polo que sabemos, podería ubicarse nalgún local da Pedra Alta.
Dende Zutabe, saudamos esta iniciativa popular que, amais, acabará poñendo en sintonía ós socios ambiguos do tripartito (BNG, PSOE) e será unha axuda gratificante para que a traizón destes partidos non se chegue a producir e deixe ós de ACE sós na loita.
E, por todo isto, sentímonos dobremente con máis forza para detérmo-la desfeita do medio e da economía local. Sobre todo, téndomos en conta o historial que veu desenvolvendo FECIMO nos últimos tempos. Referímonos, por exemplo, ó defecit de moralidade e da escasa solaridade das que teñen feito gala moitos comerciantes ó boicotear máis dunha folga obreira aquí na vila. Por non falarmos da nula colaboración en conflictos como os do banco canario-sahariano deixando de lado, sorprendentemente, a centos de mariñeiros que mercaban cos seus salarios nos seus establecementos. ¿E tan difícil entender que o funcionamento da economía é un proceso que vai en cadea e necesitamos uns dos outros para sobrevivir? Ou actitudes incriblemente desprezables polo que teñen de anti-social comportamentos de persoeiros como certo dono dunha gasolineira de Cangas que responde, en círculos de ambiente sindical, ó apelativo de “Falconeti” e que se caracterizaba, ata cando lle foi posible, por contratar man de obra barata inmigrante que explotaba a eito.
Pero as cousas mudan e caen polo se propio peso. Tal é o caso do centro comercial e o novo punto de vista de comerciantes que ata agora tiveron a boca tapada pola directiva da FECIMO e entenden que chegou a hora de deixar de seren os “bois de palla” desta vila. E agora, de forma lóxica, se empeza a tomar conciencia. Sen tempo non era.
Foro Social, resiste!
Non é ningunha novidade que, malia o cambio de goberno en Cangas, o proxecto de Foster para Massó promovido polo PP no vello PXOM segue aínda latente. Os valados da obra seguen en terreo público e hai tanto presenza de obreiros como de gardas xurado ou maquinaria. Polo que os veciños seguen obrigados a estar vixiantes.
Unha persoa normal, e por tanto, contraria á barbarie urbanística, á esquilmación dos recursos e á degradación do medio pódese estar a preguntar se a viraxe de goberno tralos comicios municipais supón maior facilidade á hora de paraliza-lo proxecto, anula-los convenios e demais. Evidentemente, como todos sabemos, a resposta é afirmativa.
Agora ben, que acontece se dende o propio tripartito se poñen trabas a esta labor encomiable? Lembremos que este punto foi un dos piares do acordo de goberno ó que ACE, de ningunha das maneiras, renunciará. Porque? Porque a coalición de esquerdas desta vila débese ó pobo. Única e soamente ó pobo. E ten que resultar estimulante, ter socios de goberno de manifestas actitudes anti-populares como ter de fronte á dereita que rexentou o peor goberno que tivo Cangas na súa historia. Do mesmo xeito que fodida é, tamén, a presión que exerce a mafia financieira de Caixanova a través do control mediático levado a cabo con xornais á orde do capital e confeccionados por enxendros “juancalvistas”. Peóns de paupérrima clase profesional e de verba rídicula ós que algún día adicaremos un artigo para anlizármo-la súa función de “bufóns de El-Rei” con ese xeito chabacano de imitaren a columnistas metropolitanos como poden ser os do ABC.
Tampouco resulta novidoso que nin BNG nin PSOE se opoñan ó proxecto do afamado arquitecto inglés nin ó seu porto deportivo. Nunca esquecer: punta de lanza de toda a enxurrada edificativa do convenio de Massó. E non resulta novidoso porque, básicamente, o teñen vertido en prensa nalgunhas das súas declaracións, mesmo, nada máis transcurrida-las eleccións. Sobre todo, ó Bloque parece non importarlle dabondo que unha parte importante dos seus votos fosen obtidos porque hai quen os considera, de boa fe, parte activa na defensa dos intereses públicos do Salgueirón. Para eles non supuxo problema ningún o se opor a elección de Eduardo Canabal para o posto de asesor urbanístico para o Concello de Cangas. Así, a directiva provincial do PSOE non dubidou en poñerse en pé de guerra e ameazou vilmente con rachar o tripartito se Canabal chegase a ocupa-lo posto. Xa que o “pseudo-progresismo burgués”prefiría, se cadra, que volvese ocupar o señor Marnotes, unha das malas bestas do vello Plan Xeral. E isto non o dicimos de xeito gratuíto dado que hai constancia de formacións de gobernos paralelos, xuntanzas da alcaldía cun dos “pais da criatura” como o que acabamos de nomear.
Alén de todo isto, resulta altamente desprezable que, lonxe dunha colaboración estreita con tódalas concellerías, se boicotee e se marxine a labor de eidos tan importantes como o urbanismo coa intención de levar a cabo vellos proxectos rexeitados polo pobo na rúa e nas urnas e coa teima de desprestixiar ós poucos políticos consecuentes e non “pinchados” que quedan. Non miramos ético que dende a alcaldía, seguindo a política clientelar de Quintana, se lle peche o suministro de subencións da Xunta en materia urbanística á concellería correspondente no noso Concello. Do mesmo xeito, tampouco parece normal que, dende o máximo órgano de goberno do Concello, se lle impida á Urbanismo a convocatoria inmediata do Consello Sectorial de Urbanismo para que os veciños e todo o tecido social e asociativo estén informados na materia e para que poidan consensuar o Plan Xeral que é tan necesario para Cangas. Así e todo, coidamos que o concelleiro de Urbanismo ten para dar e recibir e para nada están a conseguir desgastalo que parece ser o que pretenden. Témemonos que non chegará o día en que este home se queime, non sendo que el se incline pola incineración logo do seu pasamento.
Alén da borralla institucional coa que teñen que lida-los compoñentes da Alternativa, o Foro Social segue a traballar e a resistir cando se acaban de cumprir dous anos do comezo da paralización veciñal e forzosa das obras do devandito porto deportivo. É mester preguntármonos qué sería Cangas se en outubro do 2005 non se iniciase a obstaculización veciñal do controvertido proxecto. Esa é a realidade: 24 meses despois, séguese a poder faenar no Salgueirón e, xa en terra, os veciños témo-la ocasión de poder dicidir qué facer cos terreos de Massó sen depender de intereses espúreos. A porta esta aínda aberta. Nembargantes, a loita continúa…
